Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma yakmadan girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada romeo y julieta tubos puro benzeri tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise yoğunluk o ölçüde fazla sayılır hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda kaydetmek gerekir, zira bellek çabucak kaybolur. Aynı çubuğu iki kez denemek hatayı önler zira gürültülü yerlerde ince notalar çabucak kaçırılır. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; yalnızca gücü gösterir. Kısacası ilk tadımda acele etmemek hem de ölçütleri baştan belirlemek işin temeli olur. Ölçüt belli olunca her puro aynı cetvelle değerlendirilir ve yorumlar birbiriyle destekler. Değerlendirme sırasında telefon uzakta kalırsa odaklanma güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken acele edip hüküm vermek kolay görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde koku çoğunlukla yumuşak ama temiz başlar tabii ki bu düzen her üründe birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü asıl tat çoğu zaman burada saklıdır. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla yükselir ve tonlar koyulaşır ve çoğu zaman ilk birkaç çekişten edinilen izlenim yarım olur. Petit churchills tadım notları benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir nitekim bu sebeple yavaş gitmek fayda getirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden sertçe notalar öne çıkabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini ancak ortalarda gösterir. Üç evre için ayrı bir not vermek daha adil değerlendirme verir. Bölümlerin geçişi genellikle keskin olmaz, bu yüzden kabaca üçe ayırmak işinizi görür. Geçişleri yakalamak adına nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık çekmek sıcaklığı artırır hem de tadı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha net kılar mutlaka aynı ışık ve sakin bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir yapar. 1 hafif aromayı, beş de ağızda uzun süre kalan yoğun notayı gösterir bu sayede odak bölünmez ve yorum kalitesi artar. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda yer alır ve ileride okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Romeo julieta petit julietas kutusu benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Notu vermeden önce en az üç çekiş almak şarttır diğer taraftan ondalık puanlar vermek fazladan bir karmaşa yaratır. Skalayı her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın orta noktası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü ılımlı çubuklar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki notlar yalnızca belirgin hâllerde verilmelidir. Böylece kayıtlar ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, dumanın sıcaklığını hem de yoğunluğunu doğrudan etkiler bu nedenle yanış hattının eşit gitmesini de gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla baharatlı notalar erken belirir gerçekten dar çaplılarda sıcaklık birikimi çok daha çabuktur. Petit royales benzeri ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz ısınma temposu de tadı hemen etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha yavaş gelir ama notalar daha geç belirir ve bu çabukluk aromanın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme dengesizse yorum kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış tadı daha okunur yapar ama şiddetini düşürmez aksine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı günde denerken ilk olarak inceyi sonra kalını seçmek iyi olur. Böylece güçlü aroma hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara zamanı yaklaşık otuz dakika olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Aroma iki kanaldan algılanır: damaktaki his ve burnun yakaladığı koku oysa ikisi birbirini besler fakat eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı yazmak gerekir bu ayrım başta küçük gelse de sonuçları epey değiştirir. Nefesi ağızdan verirken burun yoluyla yavaşça çıkarmak burun geçişi denemesidir mesela hafif bir nefes aromayı çok zengin açar. Robusto formunda puro benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net verir ayrıca nezle halindeyken denenen değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports benzeri ince bir çubuk de fındıksı notayı daha kısa bırakır hızlı bir nefes ise ince tonları siler. Yoğunluk dilde düşük fakat koku tarafında belirgin olabilir benzer biçimde ağır bir yemekten sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı önler. Acemi kişiler açısından ilk adımda koku yoluyla gelen notalara odaklanmak işi basitleştirir. Zamanla damak tarafı de detay göstermeye başlar. Farklı aromaları adlandırmayı alışkanlık yapmak algıyı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak doyduğunda yoğunluk olduğundan zayıf hissedilir ayrıca öğün arasında tadım yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Dolayısıyla her denemeden önce ılık su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi görmenizi mümkün kılar. Wide churchills aroma profili benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su daha uygundur çünkü yorgun bir ağız en belirgin aromayı dahi silik hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları bastırır ayrıca çok soğuk sıvılar damağı uyuşturur ve tat algısını düşürür. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net görünür o nedenle hazırlık adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her seferinde sabit tutmak karşılaştırmayı korur gerçekten tatlı sıvıdan hemen sonra baharatlı notalar olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde çay da düşünülebilir; asıl mesele seçimin şekersiz olmasıdır. Ağız temizlendikten ardından birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Hızlıca girişilen değerlendirme çoğunlukla eksik kalır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde içim hızlı olduğundan yoğunluk değişimi daha az bir aralıkta yaşanır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ile bitiş arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne göre daha sabırlı izlenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi uzatır ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo nasıl içilir benzeri mini ölçü de kakao notasını çabucak gösterip sona erer çünkü geçiş uzun süre değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek denemeden daha sağlam sonuç verir bu nedenle düzenli ve dengeli çekiş tercih edilir. Kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil hemen bitince denemek daha rahattır. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Boy kısaldıkça aroma katmanı daralır, ama yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bölüm kullanmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir deneme yoğunluk hakkında güvenilir bir yargı vermez demek ki her deneme önceki denemenin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve zaman algıyı etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde benzer aromalar defalarca yeniden öğrenilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir notası aynı kalıyor mu anlaşılır ayrıca aynı çubuğa dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar oynadığını gösterir bu durum zaman kaybına neden olur. Tarih, çubuk adı ile not deftere yazılmalı nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç farklar gösterir. Notlar birbirinden iki puandan fazla fark çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Kayıtta kısa cümleler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin ikinci evre belirgin ahşap kokusu gibi bir kayıt tatmin edici sayılır. İleride okunduğunda net olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın ağızdaki ağırlığını anlatır; yoğunluk ise tatların şiddetidir zira bu iki özellik aynı yönde ilerleme etmek mecburiyetinde değildir. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir yorum doğurur. San cristobal el principe puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir notasını belirgin verebilir mesela ağır bir içim zayıf bir tatla gelebilir. La cabaña benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir notasını güçlü tutar kaldı ki dolgun bir içim aromasız da kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro güçlü aroma sunabilir aksi durum de mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak yeterlidir bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki çubuk içinde aroma farkı bulmak ince bir iştir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ve tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en güvenilir kriter kendi damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, aroma algısını en az çubuğun kendisi kadar etkiler yani en iyi tadım koşulları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada çubuk hızlı yanar ve keskin tonlar öne geçer bu sebeple oda koşullarını de deftere eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli havada de duman tıkanır ve lezzet silikleşir ısı de yaprağın ısınma hassasiyetini etkileyen ayrı bir etkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu tadarken kutunun tuttuğu nemi dikkate almak gerekir aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru görülür değerlendirme anı planlarken bunu hesaba katın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku de algıyı bozar oysa asıl etken çoğu zaman ortamdaki hava ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi hep aynı odada yapmak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki çubuğun aroması yanlış okunabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı fazla güçlüyse yanış yapısı şaşar.